Phạt tới 70 triệu đồng nếu trốn đóng BHYT từ 15/5: Lưu ý cho doanh nghiệp

Từ 15/5, Nghị định 90 quy định mức phạt tới 70 triệu đồng cho hành vi trốn đóng BHYT. Xem ngay chi tiết mức phạt và cách phòng tránh rủi ro pháp lý tại đây!
Từ ngày 15⁄5, các quy định về phạt trốn đóng BHYT theo Nghị định 90 sẽ chính thức áp dụng với mức xử phạt nghiêm khắc lên đến 70 triệu đồng đối với doanh nghiệp vi phạm.
Việc tuân thủ đóng Bảo hiểm y tế (BHYT) không chỉ là quyền lợi của người lao động mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của người sử dụng lao động. Với sự ra đời của Nghị định 90, khung hình phạt cho các sai phạm về BHYT đã được siết chặt hơn, nhằm đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi an sinh xã hội. Dưới góc độ chuyên gia pháp lý, tôi khuyến cáo các doanh nghiệp cần rà soát ngay danh sách đóng bảo hiểm để tránh những rủi ro tài chính không đáng có.
Phân biệt “Chậm đóng” và “Trốn đóng” BHYT: Điểm khác biệt cốt yếu
Trước khi đi sâu vào mức phạt, cần phân biệt rõ hai khái niệm này vì mức độ xử lý hoàn toàn khác nhau. Chậm đóng thường là những sai sót về thời hạn hoặc thiếu sót trong lập danh sách nhưng không mang tính chất cố ý che giấu. Trong khi đó, trốn đóng là hành vi cố tình không đăng ký, đăng ký thấp hơn thực tế hoặc không đóng dù đã được cơ quan chức năng đôn đốc.
Chi tiết mức phạt đối với hành vi chậm đóng BHYT
Khi doanh nghiệp chậm đóng BHYT nhưng không bị coi là trốn đóng, mức phạt sẽ được phân loại dựa trên quy mô nhân sự và giá trị số tiền vi phạm.
1. Xử phạt dựa trên số lượng lao động vi phạm
Nếu người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập không đầy đủ số người tham gia BHYT trong thời hạn 60 ngày, mức phạt cụ thể như sau:
- Dưới 10 người: Phạt từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng.
- Từ 10 đến dưới 50 người: Phạt từ 2.000.000 - 4.000.000 đồng.
- Từ 50 đến dưới 100 người: Phạt từ 4.000.000 - 7.000.000 đồng.
- Từ 100 đến dưới 500 người: Phạt từ 7.000.000 - 15.000.000 đồng.
- Từ 500 đến dưới 1.000 người: Phạt từ 15.000.000 - 25.000.000 đồng.
- Từ 1.000 người trở lên: Phạt từ 25.000.000 - 35.000.000 đồng.
2. Xử phạt dựa trên giá trị số tiền chậm đóng
Trường hợp chưa đóng hoặc đóng không đủ số tiền BHYT, mức phạt sẽ tỷ lệ thuận với số tiền vi phạm:
- Dưới 5 triệu đồng: Phạt từ 500.000 - 1.000.000 đồng.
- Từ 5 triệu đến dưới 10 triệu đồng: Phạt từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng.
- Từ 10 triệu đến dưới 20 triệu đồng: Phạt từ 2.000.000 - 3.000.000 đồng.
- Từ 20 triệu đến dưới 40 triệu đồng: Phạt từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng.
- Từ 40 triệu đến dưới 60 triệu đồng: Phạt từ 5.000.000 - 7.000.000 đồng.
- Từ 60 triệu đến dưới 80 triệu đồng: Phạt từ 7.000.000 - 15.000.000 đồng.
- Từ 80 triệu đến dưới 120 triệu đồng: Phạt từ 15.000.000 - 20.000.000 đồng.
- Từ 120 triệu đến dưới 160 triệu đồng: Phạt từ 20.000.000 - 25.000.000 đồng.
- Từ 160 triệu đồng trở lên: Phạt từ 25.000.000 - 35.000.000 đồng.

Cảnh báo mức phạt nặng khi trốn đóng BHYT (Lên đến 70 triệu đồng)
Hành vi trốn đóng BHYT bị coi là vi phạm nghiêm trọng và có mức phạt cao hơn nhiều so với chậm đóng.
Đối với cá nhân và tổ chức
Cá nhân thuộc đối tượng bắt buộc tham gia nhưng không đóng BHYT (chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) sẽ bị phạt từ 300.000 - 500.000 đồng.
Đối với người sử dụng lao động
Nếu cố tình không lập danh sách hoặc lập thiếu số người phải tham gia BHYT sau 60 ngày kể từ ngày hết hạn quy định, mức phạt sẽ là:
- Dưới 10 người: 2.000.000 - 4.000.000 đồng.
- Từ 10 đến dưới 50 người: 4.000.000 - 7.000.000 đồng.
- Từ 50 đến dưới 100 người: 7.000.000 - 20.000.000 đồng.
- Từ 100 đến dưới 500 người: 20.000.000 - 30.000.000 đồng.
- Từ 500 đến dưới 1.000 người: 30.000.000 - 50.000.000 đồng.
- Từ 1.000 người trở lên: 50.000.000 - 70.000.000 đồng.
Đặc biệt, trường hợp doanh nghiệp đăng ký tiền lương căn cứ đóng BHYT thấp hơn quy định hoặc không đóng đủ số tiền đã đăng ký (sau khi đã được đôn đốc) sẽ bị phạt từ 1.000.000 đồng đến tối đa 45.000.000 đồng tùy vào giá trị vi phạm (mức cao nhất áp dụng cho vi phạm từ 160 triệu đồng trở lên).
Xử lý vi phạm về sử dụng thẻ BHYT sai quy định
Không chỉ đơn vị đóng, người sử dụng thẻ cũng cần lưu ý. Hành vi cho mượn thẻ BHYT hoặc sử dụng thẻ của người khác để khám chữa bệnh sẽ bị xử lý như sau:
- Chưa gây thiệt hại cho quỹ BHYT: Phạt từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng.
- Chiếm đoạt tiền BHYT dưới 10 triệu hoặc gây thiệt hại quỹ dưới 20 triệu: Phạt từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng.
Biện pháp khắc phục hậu quả và tiền lãi chậm nộp
Ngoài việc nộp phạt hành chính, đối tượng vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt:
- Đóng đủ số tiền: Buộc đóng đủ số tiền trốn đóng hoặc chậm đóng vào Quỹ BHYT.
- Hoàn trả thiệt hại: Bồi thường cho người tham gia BHYT bị thiệt hại; nếu không hoàn trả được thì nộp vào ngân sách nhà nước.
- Nộp số lợi bất hợp pháp: Toàn bộ số lợi có được từ việc vi phạm phải nộp vào tài khoản thu của quỹ BHYT.
- Tiền lãi chậm đóng: Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý, mức lãi suất là 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng hoặc đóng thiếu.
Lời khuyên chuyên gia: Để tránh những rắc rối pháp lý và chi phí phạt nặng nề, bộ phận HR và kế toán doanh nghiệp nên thiết lập hệ thống nhắc lịch đóng bảo hiểm tự động và định kỳ kiểm tra đối chiếu danh sách lao động thực tế với danh sách đóng BHYT. Đừng để những sai sót nhỏ dẫn đến những khoản phạt lớn.
Bạn có đang gặp khó khăn trong việc quản lý danh sách đóng BHYT cho nhân viên? Hãy chia sẻ thắc mắc của bạn ở phần bình luận bên dưới để được tư vấn chi tiết hơn!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Sự khác biệt giữa chậm đóng và trốn đóng BHYT là gì?Chậm đóng là việc nộp tiền sau thời hạn quy định nhưng không có ý định che giấu. Trốn đóng là hành vi cố tình không đăng ký, đăng ký sai mức lương hoặc không đóng dù đã được đôn đốc, có mức phạt cao hơn nhiều.
Mức phạt cao nhất cho hành vi trốn đóng BHYT đối với doanh nghiệp là bao nhiêu?Mức phạt cao nhất có thể lên tới 70 triệu đồng đối với người sử dụng lao động trốn đóng BHYT cho từ 1.000 người lao động trở lên.
Cho mượn thẻ BHYT có bị phạt không?Có. Hành vi cho mượn hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng tùy vào mức độ gây thiệt hại cho quỹ BHYT.
Câu hỏi thường gặp
Sự khác biệt giữa chậm đóng và trốn đóng BHYT là gì?
Chậm đóng là việc nộp tiền sau thời hạn quy định nhưng không có ý định che giấu. Trốn đóng là hành vi cố tình không đăng ký, đăng ký sai mức lương hoặc không đóng dù đã được đôn đốc, có mức phạt cao hơn nhiều.
Mức phạt cao nhất cho hành vi trốn đóng BHYT đối với doanh nghiệp là bao nhiêu?
Mức phạt cao nhất có thể lên tới 70 triệu đồng đối với người sử dụng lao động trốn đóng BHYT cho từ 1.000 người lao động trở lên.
Cho mượn thẻ BHYT có bị phạt không?
Có. Hành vi cho mượn hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng tùy vào mức độ gây thiệt hại cho quỹ BHYT.



